Amsteldorp in actie tegen dreigende sloop

Eind maart 2020 lezen bewoners van Tuindorp Amstelstation of wel Amsteldorp in de krant (!) dat een deel van hun wijk zou worden gesloopt. In plaats van de karakteristieke woningen, aan de randen van de wijk, komen flats. Bewoners komen massaal in actie. ‘We vechten voor het behoud van onze woningen en de sociale cohesie.’

Ymere, eigenaar van de woningen, informeert de bewoners eind maart 2020. Een deel van de huizen zou moeten verdwijnen, de rest van de woningen wordt gerenoveerd. Door deze plannen zo te presenteren, gaat Ymere tegen de zogenaamde kaderafspraken in. In de kaderafspraken staan de regels die bij een renovatie/sloopprocedure horen. De wensen van de bewoners en het advies van de bewonerscommissie moeten worden meegewogen in het besluit van een corporatie. Dat blijkt Ymere niet te hebben gedaan. Er is dan überhaupt nog niet met bewoners gesproken.

Van links naar rechts: Greet, Els, Geert en Céline van de bewonerscommissie. De gehele bewonerscommissie bestaat uit 8 leden.

Hoe is het nu in Amsteldorp? We spreken de bewonerscommissie in één van de woningen. Hun openingszin is veelzeggend: ‘Kijk maar goed rond, want dit huis kan straks zo maar verdwenen zijn.’

Woonmuur

‘Wat Ymere wil bouwen is niet een flatgebouw. Het is een woonmuur van 4 tot 6 hoog. Volgens commissieleden Geert, Els en Greet is de geplande hoogbouw een soort ‘Berlijnse muur’ die om de wijk wordt gezet. Het is een nadelig bouwwerk. Ze schermen met de term ‘gelijkvloerse woning’, dan denk je (bijna) dat het een huis op de begane grond is, maar het is een flat waar je met een lift naar toe moet. Ymere spreekt over méér sociale huur, maar hoeveel meer woningen er dan per saldo bijkomen wordt niet gezegd. Het zou ook kunnen zijn dat er 113 woningen gesloopt worden en er 114 nieuwbouwwoningen bijkomen. Dat is ook meer. Met nieuwbouw neemt de druk op de wijk enorm toe, ook de verkeersdruk.’

Sociale cohesie  

‘Ymere zegt dat het voor oude mensen ‘heel fijn’ is om een nieuwbouwwoning met een lift te krijgen. Maar bewoners hier zitten helemaal niet te wachten op een flat en op een lift. Ze wonen hier nu heel fijn en vaak ook al heel lang. Er is veel sociale cohesie. Iedereen kent elkaar. Dat verdwijnt als er grote flats voor terugkomen.’

Opknapbeurt

‘In de eerste brief die wij van Ymere ontvangen, wordt alleen gezegd dat de woningen toe zijn aan een opknapbeurt. Wij zijn daar natuurlijk voor, al vrezen we ook een flinke huurverhoging. Tegelijkertijd weten we dat de krant wel degelijk over sloop schreef. We zijn dus alert.’

Onrust

‘Later krijgen alleen de huurders van de te slopen woningen een brief. De toon is dwingend. Er is een plattegrond bij met in blauw de huizen die blijven en in oranje de huizen die weg zouden moeten. Dat leidt tot veel onrust.’

Bewonerscommissie oprichten

‘In april 2020 hebben enkele bewoners contact met Rob Oosterloo van het projectteam van Ymere. De plannen worden dan voor het eerst besproken. Wij worden gevraagd ons per mail aan te melden voor de bewonerscommissie zodat Ymere met ons als huurders kan overleggen. We richten een bewonerscommissie op en vragen andere bewoners om zich bij ons aan te sluiten.’

Hulp van !WOON

‘Er is al snel een digitale bijeenkomst via Teams. Daar treffen we Marlijn die de kar wil gaan trekken wat onze bewonerscommissie betreft. We krijgen ook een bewonersondersteuner van stichting !WOON. Hij gaat ook mee naar vergaderingen.’ !WOON geeft bewoners informatie en advies over bijvoorbeeld huren, energie en participatie.

Honderden handtekeningen

‘We starten met een huis-aan-huis poster en vragen wat bewoners van de plannen vinden. Uit onze enquête blijkt dat 93 procent wil dat al onze huizen blijven staan. We hebben een eigen website en sturen nieuwsbrieven. Met een petitie halen we honderden handtekeningen op. Er zijn ook bewonersavonden. Veel mensen zijn boos en ze zijn het niet eens met de plannen. Er worden kritische vragen gesteld. Tijdens een bewonersavond horen we dat het casco (de constructie) van onze huizen gewoon in orde is. Dit blijkt uit het technisch onderzoek.’

Erfgoedvereniging Heemschut

‘We krijgen steun van erfgoedvereniging Heemschut. Zij vinden dat alle woningen gerestaureerd moeten worden. We worden ook gesteund door de bewoners van de koopwoningen aan de overkant van de weg. Want als het plan van Ymere door gaat wonen ook zij in de schaduw van de hoge nieuwbouw.’

Onzekerheid

‘Mede dankzij onze protesten worden de sloopplannen on hold gezet. De plek van sloop/nieuwbouw staat niet meer vast. Dit klinkt misschien positief maar nu is er juist meer onzekerheid gecreëerd. Er wordt nu ook gezegd dat de sloop/nieuwbouw misschien helemaal niet doorgaat. Het wordt erg vaag gehouden. Je weet hierdoor nog steeds niet of al onze huizen blijven staan.’

Steun van huurderskoepel HYA

‘HYA (Huurders Ymere Amsterdam) is de koepel van bewonerscommissies van Ymere. Zij kijken en lezen met ons mee en ze zijn bij onze vergaderingen. We benaderen ook politieke partijen van de stadsdeelcommissie. De stadsdeelcommissie vindt dat we er in eerste instantie met Ymere moeten uitkomen. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Want het volledige verhaal wordt niet altijd verteld. Zo garandeert Ymere opeens, vlák voor een woonwensenonderzoek, een terugkeergarantie na de renovatie. Maar de voorwaarden worden achterwege gelaten. Die zijn echter cruciaal omdat sommige bewoners misschien toch geen recht hebben op terugkeer.’

Ons mooie Amsteldorp

‘Er is nu een woonwensenonderzoek gaande. Wij hebben de conceptvragen kunnen aanpassen. Daarmee hopen wij dat de stem van bewoners beter naar voren komt en dat er ook echt naar hen geluisterd wordt. Voor de corporatie is plannen maken voor een wijk natuurlijk gesneden koek,. Voor ons is dit nieuw, het is niet ons vakgebied. We moeten dus scherp en gemotiveerd blijven en altijd doorzetten om ons doel te bereiken: het behoud van ons mooie Amsteldorp.’