Categorie: Nieuwsbrieven
Net had ik me geïnstalleerd in m’n eerste eigen huis aan de Leeuwenwerf in voormalig Kattenburg of ik begon al rond te kijken naar iets nieuws. Ondanks de pogingen van mevrouw Christenhuis – een paar deuren verderop in de galerij – om mij via cassettes en handgeschreven briefjes te bekeren tot Jezus en tevens samen ‘snode plannen’ te smeden, was de behoefte aan een grotere ruimte sterker.
Het keerpunt was een licht instabiele buurman op bezoek die in huilen uitbarstte bij het zien van de kratten met elpees die netjes opgesteld in rijen van drie vanaf het raam een deel van de vloeroppervlakte innamen. Het riep het kind trauma bij hem op, dat er geen plek voor hem was en hij er niet mocht zijn.
Sindsdien hield ik nog nauwlettender de wat grotere vrijkomende woningen bij van de corporaties waarbij ik me had ingeschreven. Ik wilde zoveel mogelijk licht en ruimte. Ik bedacht dat ik de meeste kans op licht en uitzicht zou hebben bij woningen aan een plein. Toen er een adres aan het Suikerplein vrijkwam, reageerde ik dan ook direct. Al snel kreeg ik van Lieven de Key een uitnodiging om te komen kijken. Vergeleken met eerder door mij bezichtigde woningen zag dit er nieuw uit. Geen smalle wenteltrap naar boven, maar ruime brede stenen treden. Hoe hoger, hoe meer licht, dat op de vierde etage door een glazen koepel in het dak naar binnen viel.
De woning was de hoogste in het complex. Toen ik via de hal de woonkamer instapte was ik direct verkocht. Een zee van licht viel binnen door het kamerbrede raam, waardoor ik ook permanent zicht op de lucht en de wolken had. Het raam keek ver uit over een gracht met brede kade, die zich uitstrekte tot aan de Houtmankade en uitmondde in het IJ. Over de gehele breedte van het raam en de daarnaast gelegen glazen schuifpui van de keuken liep het balkon van waaruit ik als een burchtheer het gehele Suikerplein kon overzien.
Het complex was gebouwd in de vorm van een grote rotonde op de plaats waar ooit de fabriek had gestaan van de Wester Suiker Unie, bekend van de oranje kartonnen bekers met suikerstroop, die ik traag op pannenkoeken liet lopen.
Links van de voordeur was de ingang naar een ruime slaapkamer waarvan het schuifraam uitkeek op een groot rond speelplein met klimrekken, glijbaan, schommel, wip en op veren kunnende bewegen voertuigjes, waaromheen de appartementen in een ronde boog vierhoog gebouwd waren. De derde deur in de hal, recht tegenover de hoofdingang, gaf toegang tot een ruimte, die eerst een afzonderlijke kamer was geweest, maar door sloop van een tussenmuur nu deel uitmaakte van de woonkamer, die daardoor een riante oppervlakte had gekregen. Hier was meer dan voldoende plek voor mijn uitgedijde verzameling vinyl. Het stond buiten kijf, dit was mijn nieuwe huis.
Wanneer kan ik er in? vroeg ik gretig aan de toezichthouder van corporatie. Ik moest nog even geduld hebben. Het bleek dat er nog twee kandidaten voor mij waren. Laat het niet waar zijn. En … het was ook niet waar. Drie weken na mijn bezichtiging kreeg ik Suikerplein 19 aangeboden door woningbouwvereniging Lieven de Key!
Ik besloot de verhuizing dit keer grootscheeps en voortvarend aan te pakken. Maar de werkelijkheid bleek weerbarstig. In variatie op een andere Alfons: Maar tussen droom en daad staan mensen in de weg en te snel vertrouwen.
Wordt vervolgd
Alfons Roebroek
Deze bijeenkomst staat in het teken van schimmel, vocht, de ‘nieuwe’ afspraken met de corporaties, het handelingsperspectief voor huurder en verhuurder. Het thema, raakt ook aan energiearmoede, isolatie en ventilatie.
AANMELDEN: info@hvarcade.nl o.v.v. Informatiebijeenkomst 26 oktober 2026
Na aanmelding ontvangt u het programma.
Locatie
De Nieuwe KHL
Oostelijke Handelskade 44
1019 BN Amsterdam
De Nieuwe KHL (Koninklijke Hollandsche Lloyd) is vanaf het Centraal station makkelijk te bereiken met tram 26 (drie haltes, uitstappen bij halte Rietlandpark) en buslijn 43 (uitstappen bij halte C. van Eesterenlaan).
Daarnaast zijn er nog twee buslijnen die vlakbij een halte hebben: de N89 (halte Oostelijke Handelskade) en de 65 (halte C. van Eesterenlaan).
Het ontwerp van kunstenaar Gino Bud Hoiting is gebaseerd op gesprekken met bewoners, waarin samenhorigheid, gastvrijheid en je thuis voelen centraal staan.
De kleurrijke schildering nodigt uit tot een vrolijke reis omhoog langs de trappen, met op elke verdieping het thema ontmoeten: een praatje maken, samen koffiedrinken of eten delen. Bloemen en huisdieren versterken het gevoel van thuis.
Door de zichtbare ligging van De Beukenhorst vormt de muurschildering ook een warm welkom voor voorbijgangers.
De schildering is inmiddels aangebracht en werd op 9 juli onthuld.
Dat is de misschien niet heel erg inspirerende titel van een interessante brochure van de Woonbond, die is uitgegeven samen met Aedes, een koepel van woningcorporaties.
De brochure beschrijft uiteenlopende manieren waarop huurders zich kunnen organiseren om ‘invloed te krijgen op hun woning, woonomgeving en het beleid dat hen raakt’.
Volgens de formele wetgeving hebben huurders bepaalde rechten, waaronder die op participatie. Maar in de praktijk hebben ze weinig invloed op hun woonomstandigheden en zijn ze vaak slecht georganiseerd. Dat is volgens de inleiding van de brochure jammer, onder andere omdat daarmee belangrijke kennis, van bewoners, niet benut kan worden.
De brochure beschrijft eerst wat participatie, formeel en in de praktijk, inhoudt. Daarna worden verschillende vormen van organisatie besproken; een huurderspanel, luisterpanel, gesprekstafel, digitale vormen, en enquêtes. Bij elke vorm wordt kort aangegeven waar die specifiek voor geschikt is, en hoe zoiets opgezet wordt. Andere beschreven manieren om als huurders bijeen te komen zijn een huurdersdag, een burgerberaad, een jongerenpanel en meelezers.
Een tweede hoofdstuk behandelt meer laagdrempelige voorbeelden, veelal met als kern het uitdelen van koffie of andere versnaperingen om bewoners te lokken. Maar ook een wijkschouw of themabijeenkomst. Daarna wordt ingegaan hoe in de praktijk inspraak geregeld is bij renovatie, verduurzaming en nieuwbouw.
Hoofdstuk vier gaat over gemeenschappen en zelfbeheer. Er worden veel praktijkvoorbeelden gegeven (die alleen online uit te klappen zijn). Hier wringt het beschreven voorbeeld nogal eens met de bestaande praktijk. Zo wordt er een methode beschreven van welkomstgesprekken door bewoners (met nieuwe huurders). In de praktijk worstelen veel huurdersorganisaties met het feit dat corporaties hen geen informatie willen verstrekken over nieuwkomers, met de privacywetgeving als argument. Dat is misschien het grootste manco aan deze publicatie. Alle voorbeelden klinken mooi, maar er wordt weinig ingegaan op de praktische dilemma’s en machtsverschillen. Bijvoorbeeld dat corporaties allemaal betaalde medewerkers hebben en alle informatie over projecten hebben, en huurders maar in hun ‘eigen tijd’ moeten proberen daar wat tegenover te zetten. En corporaties hebben misschien wel belang bij actieve huurders, zoals in de brochure gesteld wordt, maar ze hebben er ook last van. Er zijn in de dagelijkse praktijk veel voorbeelden van tegenwerking van participatie door verhuurders, en het zou interessant zijn om daar ook op in te gaan. Wat te doen in dat soort gevallen?
Desondanks biedt de brochure een grote hoeveelheid beschrijvingen van initiatieven die bewoners kunnen ondernemen. De publicatie eindigt met minder formele vormen van samenkomen, zoals ‘portiekportiers’ (kinderen die de buurt schoonhouden), samen tuinieren, of koken, en de ‘ reuring methodiek’. Die laatste is in 2013 door woningcorporatie Habion in Rotterdam ingesteld om samen met ouderen plannen voor de omgeving te maken, en die vervolgens ook samen uit te voeren.
Meer pro-actieve vormen om invloed te krijgen, zoals kraken, bezettingen en buurt-actiegroepen komen dus niet aan bod. Maar misschien moet die aanvulling vorm krijgen van onderop, door de bewoners zelf.
Op de website https://www.woonbond.nl/inspiratiegids/ staan trouwens links naar meer informatie dan in de brochure.
Inspiratiegids_participatievormen_april_2026
Ook Aedes heeft een soort van handleiding gepubliceerd voor de woningcorporaties. Misschien leuk om naast elkaar te leggen.
2608 Aedes hoe-organiseer-je-participatie
Kees Hudig
De Huurcommissie behandelt jaarlijks duizenden zaken. Maar waar gaan die zaken allemaal over? Uit onderzoek blijkt dat veel zaken betrekking hebben op de servicekosten. Daarom duikt Willem Staffeleu opnieuw in een aantal opmerkelijke zaken.
Zaaknummer: 2511939
Onderwerp: Afrekening servicekosten 2023
Verzoeker: Huurder
Wederpartij: Verhuurder
Bezwaar: Verhuurder heeft over de periode 01-01-2023 t/m 31-12-2023 een bedrag van €2191,44 aan servicekosten in rekening gebracht. Huurder is het hier niet mee eens.
Onderzoek door de Huurcommissie: Huurder heeft op 25-08-2025 bezwaar gemaakt. De commissie heeft een voorbereidend onderzoek laten uitvoeren. Van het onderzoek is een rapport opgemaakt.
Beoordeling Huurcommissie: Uit het onderzoek blijkt dat meerdere kosten onterecht zijn opgevoerd op de afrekening. De werkelijke kosten over de periode 01-01-2023 t/m 31-12-2023 bedragen €1265,10. De voorzitter ziet geen redenen om te twijfelen aan het rapport en acht een bedrag van €1265,10 redelijk.
Financieel gevolg: Verhuurder wordt in het ongelijk gesteld. Volgens het rapport bedragen de werkelijke kosten €1265,10. Voorts is de verhuurder voor deze procedure €700,00 aan leges verschuldigd. De huurder ontvangt het betaalde legesvoorschot (€25,00) retour.
Zaaknummer: 2505934
Onderwerp: Afrekening servicekosten 2023
Verzoeker: Huurder
Wederpartij: Verhuurder
Bezwaar: Verhuurder heeft over het jaar 2023 een bedrag van €709,81 bij de huurder in rekening gebracht. Huurder is het hier niet mee eens en vraagt de Huurcommissie de afrekening te beoordelen.
Onderzoek door de Huurcommissie: Het verzoek van de huurder is binnen de wettelijke termijn (30 maanden na verschijnen van de afrekening) ontvangen door de huurcommissie. Vervolgens heeft de commissie een voorbereidend onderzoek laten uitvoeren. De resultaten van het onderzoek zijn vastgelegd in een rapport.
Beoordeling Huurcommissie: Uit het onderzoek blijkt dat meerdere kosten onterecht zijn opgevoerd op de afrekening. De werkelijke kosten over de periode 01-01-2023 t/m 31-12-2023 bedragen €438,40. De voorzitter ziet geen redenen om te twijfelen aan het rapport en acht een bedrag van €438,40 redelijk.
Financieel gevolg: Aangezien deze kwestie eerder aan de orde is geweest bij de huurcommissie moet verhuurder €1750,00 leges betalen. De huurder krijgt het betaalde legesvoorschot (€25,00) terug.
Zaaknummer: 2507225
Onderwerp: Afrekening servicekosten 2023
Verzoeker: Huurder
Wederpartij: Verhuurder.
Bezwaar: Verhuurder heeft over de periode 01-01-2023 t/m 31-12-2023 een bedrag van €613,18 in rekening gebracht. Huurder is het niet eens met de kostenpost glasbewassing.
Onderzoek door de Huurcommissie: De Huurcommissie heeft een voorbereidend onderzoek laten uitvoeren. Van het onderzoek is een rapport opgemaakt. Uit het rapport blijkt dat over de kosten voor glasbewassing nimmer is gecommuniceerd met de huurder. Omdat de kostenpost niet is overeengekomen, stelt de voorzitter daarom alsnog de kosten op €0,00.
Financieel gevolg: Aangezien deze kwestie eerder aan de orde is geweest bij de Huurcommissie moet verhuurder €1750,00 leges betalen. De huurder krijgt het betaalde legesvoorschot (€25,00) terug.
Naschrift: Het betreft hier een willekeurige greep uit het archief van de Huurcommissie. De volledige uitspraken zijn te raadplegen via het portaal van de Huurcommissie. Ga hiervoor naar https://portaal.huurcommissie.nl/p/uitspraken
De komende tijd komen er bij Arcade bestuursposten vrij. Een mooi moment om in te stappen. Met energie en frisse ideeën kun jij actief meebouwen aan de toekomst van onze vereniging én ons vakgebied. Waar kun jij het verschil maken?
- Bestuurslid Ondersteuning bewonerscommissies
- Bestuurslid Ledenwerving- nieuw!
- Bestuurslid met juridische achtergrond
- Bestuurslid Communicatie
Ambieer je een andere rol binnen ons bestuur? We zijn ook op zoek naar algemeen bestuursleden en staan open voor nieuwe ideeën. Dus houd onze kanalen in de gaten!
Huren voor Beginners
De Woonbond heeft een reuze handig boekje gepubliceerd over zo’ n beetje alles dat met huren te maken heeft in Nederland. Uit de inleiding: “Van informatie over soorten verhuurders, maximale huurprijzen en huurcontracten tot tips tegen online oplichting bij het woning zoeken en ideeën voor woonvormen waar je misschien nog nooit van had gehoord.”
Huren voor Beginners heeft als ondertitel ‘ een praktische gids voor jonge woningzoekenden en huurstarters’. Maar het boekje is ook nuttig voor iedereen die de weg zoekt in het steeds ondoorzichtiger bos van de woningmarkt’ in Nederland.
Het boekje van 125 pagina’s begint met het beschrijven van de huidige formele inrichting van de huur-huisvesting. Met nadruk op de ‘gereguleerde huur’ (sociale huur en middenhuur). Vervolgens komt er informatie voor mensen die een woning zoeken. Met handige flowcharts over methodes om aan een woning te komen.
Bepaald interessant is ook het vierde hoofdstuk over ‘ alternatieve woonvormen’ . Want er komt ook in de wet- en regelgeving steeds meer ruimte voor woongroepen en coöperaties en ook de minder reguliere vormen als kraak (en anti-kraak) worden kort behandeld, met de voor- en nadelen er bij. Ook allerlei vormen van bewoning die in de praktijk zijn ontstaan, zoals tussenhuur en shortstay worden behandeld, en verfrissend is dat in de beschrijvingen ook kritische noten gekraakt worden.
De brochure sluit af met handige begrippenlijsten, links naar organisaties die je verder kunnen helpen, en modelteksten voor brieven en contracten.
Vijf jaar geleden gingen we massaal de straat op. Vijf jaar later zijn de huren nog hoger,
groeit de dakloosheid nog steeds en wordt wonen nog altijd behandeld als verdienmodel in
plaats van een recht.
Genoeg is genoeg! Op 10 oktober komen we opnieuw samen voor de grote nationale
woondemo.
Wanneer: 10 oktober, Wereld Dakloze Mensen Dag, om 14.00
Waar: De Dam, Amsterdam
Wil je meehelpen met het organiseren van deze grote manifestatie? Neem dan contact op!
woonopstand@disroot.org
Dankzij jarenlange inzet van bewonerscommissies, huurders en Arcade konden verkopen worden voorkomen, kwam er politieke aandacht voor het dossier en werd uiteindelijk een oplossing bereikt die de toekomst van atelierwoningen beter beschermt.
Vijftien jaar inzet voor het behoud van atelierwoningen: samen werken aan woon- en werkzekerheid
Na jaren van overleg, actievoeren en uiteindelijk een juridische procedure is er een belangrijke stap gezet voor het behoud van de Amsterdamse atelierwoningen. Met het intrekken van het hoger beroep op 30 juni 2026 kwam een langdurig conflict tussen huurders, huurdersvereniging Arcade, woningcorporatie Lieven de Key en de gemeente Amsterdam tot een einde. Het resultaat laat zien hoe belangrijk actieve bewonerscommissies en betrokken huurders zijn voor het beschermen van woon- en werkruimte in de stad.
Het begon met zorgen over het voortbestaan van atelierwoningen
De geschiedenis gaat terug naar 2011 en 2012. Door een bestemmingsplanwijziging voor de Zomerdijkstraat in Amsterdam-Zuid, verviel de dubbelbestemming van wonen en werken. Daardoor werd het mogelijk atelierwoningen te verkopen.
Bewoners van de Zomerdijkstraat zagen al vroeg de risico’s hiervan. Vanaf 2014 zette de bewonerscommissie zich actief in richting stadsdeel en gemeenteraad om de atelierwoningen te behouden als onderdeel van de zogenaamde “ijzeren voorraad”: woningen die blijvend beschikbaar moeten blijven voor kunstenaars die wonen en werken combineren.
Die inzet bleef niet zonder resultaat. In de Samenwerkingsafspraken van 2015 werd, mede dankzij de inbreng van de bewonerscommissie, het belang van bescherming van deze voorraad expliciet erkend.
Nieuwe zorgen door jongerencontracten
In dezelfde periode veranderde het beleid van Lieven de Key. Vanaf 2015 werden atelierwoningen steeds vaker verhuurd met jongerencontracten. Toen deze contractvorm in 2016 wettelijk werd ingevoerd, betekende dit dat huurders tot hun 28e jaar een tijdelijk contract kregen van vijf jaar, met een mogelijke verlenging.
Voor veel jonge kunstenaars bracht dit een dubbele onzekerheid met zich mee. Niet alleen hun woning, maar ook hun werkruimte stond op het spel. Juist voor kunstenaars die aan het begin van hun carrière staan, kan het verlies van een atelierwoning grote gevolgen hebben voor hun toekomst.
De praktijk liet bovendien zien dat het leven niet stilstaat. In 2021 werd de eerste baby geboren bij een huurder van een atelierwoning aan de Zomerdijkstraat met een jongerencontract. In de jaren daarna ontstonden bij meerdere bewoners gezinnen. Dat onderstreepte hoe belangrijk stabiele woon- en werkruimte is, ook voor jonge kunstenaars die een bestaan willen opbouwen in Amsterdam.
Het belang van een actieve bewonerscommissie
Dat bewonerscommissies een cruciale rol spelen, bleek opnieuw in 2020. Toen Lieven de Key een sociale atelierwoning aan het Jacob Oliepad wilde verkopen, werd Arcade door de bewonerscommissie benaderd voor ondersteuning. De bewonerscommissie bracht advies uit en samen met Arcade zette zij zich actief in tegen de verkoop.
Met succes: de woning bleef behouden voor de sociale atelierwoningvoorraad.
Dit voorbeeld laat zien hoe belangrijk het recht op informatie is. Wanneer bewoners vroegtijdig bij plannen worden betrokken, kunnen zij invloed uitoefenen voordat besluiten onomkeerbaar worden.
De gang naar de rechter
Ondanks jaren van overleg bleven belangrijke zorgen bestaan. In 2021 besloten zes huurders van atelierwoningen en vier woningzoekenden samen met Arcade naar de rechter te stappen.
De rechtszaak had twee belangrijke doelen:
- behoud van de atelierwoningen op adresniveau als onderdeel van de ijzeren voorraad;
- het terugdringen van het gebruik van jongerencontracten in atelierwoningen vanwege de combinatie van woon- én werkonzekerheid.
In april 2022 stelde de rechtbank de eisers niet in het gelijk. Arcade besloot daarop in hoger beroep te gaan bij het Gerechtshof Amsterdam.
Dat hoger beroep bleek achteraf een belangrijk keerpunt.
Druk zorgt voor beweging
Hoewel de procedure jarenlang voortduurde, ontstond ondertussen steeds meer aandacht voor het onderwerp. In de prestatieafspraken 2024-2027 werd vastgelegd dat nieuw beleid ontwikkeld zou worden voor het behoud van atelierwoningen en de daarbij passende contractvormen.
Van 2024 tot en met juni 2026 werkte een gezamenlijke werkgroep van gemeente, corporaties en huurdersorganisaties aan een nieuwe koers. Tegelijkertijd ontwikkelde Lieven de Key een nieuw beleidskader voor atelierwoningen.
Omdat er zicht kwam op een structurele oplossing, werd de behandeling van het hoger beroep meerdere keren aangehouden. Uiteindelijk leidde het overleg tot afspraken waar alle betrokken partijen zich in konden vinden.
Een oplossing voor de toekomst
In juni 2026 werden de nieuwe beleidsafspraken besproken met en goedgekeurd door de achterban van Arcade. Vervolgens ondertekenden Arcade, de betrokken huurders, de gemeente Amsterdam en Lieven de Key een vaststellingsovereenkomst waarmee het geschil werd opgelost. De jongerencontracten van de 6 huurders zijn omgezet in contracten voor onbepaalde tijd, waardoor ze in hun atelierwoning kunnen blijven wonen en werken. Ook toekomstige huurders van atelierwoningen zullen op enkele uitzonderingen na, contracten voor onbepaalde tijd aangeboden krijgen.
Op 30 juni 2026 trok Arcade het hoger beroep officieel in.
Daarmee kwam een einde aan een dossier dat meer dan vijftien jaar heeft gespeeld, maar tegelijkertijd begon een nieuw hoofdstuk voor de atelierwoningen in Amsterdam.
Wat hebben we geleerd?
Deze geschiedenis laat zien dat bewonersparticipatie ertoe doet. Zonder de inzet van bewonerscommissies in de Zomerdijkstraat en het Jacob Oliepad waren belangrijke signalen mogelijk niet gehoord en hadden atelierwoningen verloren kunnen gaan.
Ook laat dit dossier zien dat een rechtszaak soms een uiterste, maar noodzakelijk middel kan zijn. Niet omdat procederen een doel op zich is, maar omdat het kan helpen beweging te creëren wanneer overleg alleen onvoldoende resultaat oplevert.
Bovenal heeft de inzet van huurders, bewonerscommissies en Arcade het belang van woon- en werkzekerheid voor kunstenaars opnieuw op de agenda gezet. Het behoud van betaalbare atelierwoningen is niet alleen van belang voor de huidige bewoners, maar ook voor toekomstige generaties kunstenaars en voor een levendig kunst- en cultuurklimaat in Amsterdam.
Samen sterk
Het resultaat van deze lange strijd is een bevestiging van wat huurders samen kunnen bereiken. Geïnformeerde bewoners, actieve bewonerscommissies en een sterke huurdersvereniging maken het verschil. Juist daardoor kunnen bijzondere woonvormen zoals atelierwoningen behouden blijven voor de mensen voor wie ze bedoeld zijn.
De foto’s laten de locaties Zomerdijkstraat, Complex Lieven, Jacob Oliepad en Blaauwlakenblok zien.
Wil je weten wat het energielabel van jouw huurwoning is? Via MijnOverheid kun je met je DigiD niet alleen het energielabel bekijken, maar ook zien welke kenmerken ervoor zorgen dat jouw woning bijvoorbeeld energielabel C heeft. Bij die kenmerken gaat het bijvoorbeeld om isolatie, type glas, ventilatie, verwarming en eventuele zonnepanelen. Zo krijg je een beter beeld van hoe energiezuinig je woning is.
Deze informatie kan ook handig zijn voor bewonerscommissies. Als je met Lieven de Key in gesprek bent over de verduurzaming van jullie complex, helpt inzicht in de geregistreerde kenmerken van het energielabel om plannen en voorstellen beter te beoordelen. Zo kun je bijvoorbeeld nagaan welke maatregelen al zijn meegenomen in het label en welke verbeteringen nog mogelijk zijn.
Ben je officieel ingeschreven op het adres van je huurwoning? Dan kun je deze gegevens zelf bekijken via het onderdeel Wonen op MijnOverheid.
Bronnen
- Rijksoverheid, Hoe kom ik als koper of huurder aan een energielabel? [rijksoverheid.nl]
- RVO, Helpdesk Energielabel voor woningeigenaren en huurders [rvo.nl]