Categorie: Uitgelicht

Arcade heeft op 18 februari een adviesaanvraag Klantbeloften ontvangen. Daarover heeft Arcade geen advies uitgebracht. Er ontbreekt namelijk een analyse, een visie en een implementatieplan om de uitvoering van de klantbeloften vorm te geven. Hieronder een samenvatting van de reactie van Arcade op de adviesaanvraag.

De voorgestelde drie klantbeloften van De Key zijn:

  1. Ik luister met aandacht
  2. Ik maak duidelijke afspraken en houd je op de hoogte
  3. Ik los het op of denk mee over alternatieven

Om te beginnen zien deze beloften zien er positief uit. Daarom zou het heel goed zijn als deze beloftes werkelijkheid worden. Het is voor Arcade echter onmogelijk om een advies te geven. Ondanks de bijdrage die Arcade in de voorbereiding heeft kunnen leveren. Hieronder lichten we dit toe.

Analyse wordt gemist

In dit voorgenomen besluit klantbeloftes mist een analyse van de oorzaken waarom de klantbeloftes nodig zijn. En pas na aandringen van Arcade volgt er een toelichting. Helaas blijft de vraag welke processen en welke cultuur het nakomen van de de klantbeloftes belemmeren onbeantwoord. Hierbij gaat het vanzelfsprekend met name om de afdelingen Wonen en Service.

Eerdere suggesties zien we niet terug

Arcade heeft verschillende malen zaken en processen benoemd die niet goed lopen tussen huurders en De Key. En ook wat niet goed gaat in de relatie tussen bewonerscommissies en De Key. Dit heeft Arcade aangegeven in diverse werksessies. Ook in ons onderzoek naar de relatie tussen bewonerscommissies en De Key. Tot slot ook in het advies over de portefeuillestrategie.

In dit voorgenomen besluit klantbeloftes zien we daar niet veel van terug. In een reactie geeft De Key aan deze als kapstok te zullen gebruiken. Ook neemt De Key de verbetervoorstellen van Arcade mee in de verbetering van processen. Hieronder de belangrijkste verbeterpunten volgens Arcade:

  • Leg afspraken met bewonerscommissies vast zodat beide partijen daarop terug kunnen vallen.
  • Kijk bij reparaties naar structurele oorzaken en kies voor een structurele oplossing.
  • Controleer gemaakte afspraken en reparaties. Stem die controle ook af met bewonerscommissies en vraag na of de complex-reparaties na behoren zijn uitgevoerd. Laat die controletaak niet alleen aan bewonerscommissies over.
  • Verbeter de website en de telefonische service, want huurders en bewonerscommissies voelen zich vaak afgescheept en te vaak slecht doorverwezen.
  • Verbeter de houding en toon naar huurders en bewonerscommissies in digitale, telefonische en fysieke contacten.

Er mist een klantvisie

In de aangeboden klantbeloftes hebben we geen klantvisie kunnen ontdekken. Volgens Arcade is een visie op de relatie met huurders en bewonerscommissies een voorwaarde voor welke klantbelofte dan ook.  Zij zijn tenslotte de klanten van De Key. Daarbij geven de klantbeloften ook geen antwoord op de vraag waar de huurders/klanten in dit voornemen staan. Ook is niet beschreven welke verschillende type huurders er klant zijn. Ook niet welke specifieke relatie De Key met huurders in VVE-s heeft. Hierop antwoordt De Key dat het niet gaat over het ontbreken van een klantvisie. Voor  De Key zijn de zeven kernwaarden in de koers het uitgangspunt. Daarvoor mist een concrete uitwerking hoe De Key daar uitvoering aan geeft.

Het is niet alleen een kwestie van doen

De Key stelt zelf dat een heldere visie over wat de klant van De Key mag verwachten wordt gemist. Volgens De Key biedt een klantvisie huurders en medewerkers duidelijkheid over verwachtingen en wat De Key te bieden heeft. Arcade is dezelfde mening toegedaan. Toch kiest De Key voor klantbeloften en niet voor een visie. Het argument dat het een kwestie van doen is vindt Arcade onvoldoende. Om deze klantbelofte meer richting te geven en de medewerkers meer sturing acht Arcade een visie onontbeerlijk.

Geen duidelijkheid hoe de klantbeloften worden waargemaakt

Hoe het proces van invoering van de nieuwe klantbeloftes er uit gaat zien is niet duidelijk. Als het resultaat van het project worden de vastgestelde klantbeloften genoemd. De toelichting van de aanvraag bevat vooral informatie over het proces van het project om tot nieuwe klantbeloftes te komen. Daarom blijft het onduidelijk wat de volgende stap is en hoe De Key de nieuwe klantbeloftes gaat waarmaken. Wat er voor nodig is om deze klantbeloften goed te implementeren is niet beschreven. Arcade mist in het projectplan een doorkijk naar de kritische succesfactoren waaraan een succesvolle implementatie van de klantbelofte wordt afgemeten.

Monitoring is niet beschreven

In de werksessie klantbeloftes is nadrukkelijk gesteld dat de klantbeloftes in eerste instantie voor intern gebruik zijn. Pas als ze blijken te werken zal de Key zich daarmee naar buiten toe profileren. Dus blijft het onduidelijk hoe dat proces eruit ziet en hoe gevolgd/geëvalueerd wordt. De rol die huurders en huurdersvertegenwoordigers hierin krijgen is onduidelijk.

Tot slot

In een reactie geeft De Key aan dat de verbetervoorstellen uit de werksessie een aanvulling zijn op de uitkomsten van het KWH onderzoek, de luisterpanels en een kwantitatief onderzoek. Daaruit blijkt dat De Key onvoldoende klantgericht is. Het opstellen van de drie klantbeloften is een start met het verbeteren daarvan. Dit moet in 2021 zichtbaar worden in een hoger KWH-cijfer over de hele linie. Wat Arcade betreft is het opstellen van de klantbeloften een te kleine stap. Daarbij mist de analyse, de visie en het implementatieplan waardoor verbetering niet concreet wordt. Hierdoor kunnen we geen advies op de klantbeloften geven.

Onlangs viel bij de meeste huurders de brief met de aangekondigde huurverhoging op de mat. De tijden zijn onzeker en niet alle huurders zijn verzekerd van een vast inkomen. Zo zien de leden van de Bewonerscommissie 1013 in hun omgeving dan ook dat een aantal huurders het steeds moeilijker krijgen. Daarop zijn zij hen gaan vragen wat deze tijd voor hen betekent en hoe zij aankijken tegen de huurverhoging.

Uit die gesprekken bleek dat een passende oplossing op maat niet zo maar voor handen is. De huurders die door de corona maatregelen zijn getroffen zijn wel in gesprek met De Key. Zij gaven aan dat zij helaas niet aan de voorwaarden voldoen om voor een oplossing in aanmerking te komen.

De zorg om de huurders en de toekomst nam hierdoor toe. Enerzijds omdat er voor huurders dus beperkt maatwerk lijkt te zijn. Anderzijds omdat oplossingen zoals opschorten of uitstellen huurders op de lange termijn niet helpt. Huurders zitten voor langere tijd in de knel, want door het wegvallen van inkomsten is een aflossing met terugwerkende kracht onmogelijk. Het is de vraag of de situatie van deze huurders in de nabije toekomst verbetert.

Amsterdammers en armoede

In Amsterdam heeft een derde van alle werkenden een baan met een laag inkomen. Ook zijn er 38.000 Amsterdamse huishoudens die problematische schulden hebben. Inmiddels is de armoedegrens verhoogd tot 120% sociaal minimum, waardoor een groter groep Amsterdammers door de gemeente geholpen wordt. Hier komen Amsterdammers waarvan de inkomsten die grotendeels of volledig zijn wegvallen door de corona maatregelen bij.

Dit zijn feitelijk onmiskenbaar grotere en zorgwekkende problemen.

Verzoek om tijdelijke huurstop

Daarom verzoeken de ondertekenaars De Key dan ook om dringend maatwerk te leveren. Daarbij vragen zij om de bereidheid een oplossing te bieden in deze barre tijden. Hierbij doen zij de suggestie om een tijdelijke huurstop in te voeren en de huurverhoging een jaar uit te stellen.

Vragen over huurverhoging

Huurt u bij De Key en heeft u vragen? Meer informatie vindt u op de website van de Key.

Huurt u bij Lieven de Stad en heeft u vragen? Neem dan contact op met Lieven de Stad.

Wilt u bezwaar maken tegen de huurverhoging? Kijk dan op de website van !Woon voor meer informatie.

De Bewonerscommissie 1013 heeft het verzoek verstuurd ook namens:

  • Huurdersnetwerk Amsterdam
  • Bond Precaire Woonvormen
  • Woonopstand
  • Stichting Huis en Kapitaal
  • BC Potamos
  • Samen met het totaal aantal huurders van De Key en Lieven de Stad die onderstaande lijst vertegenwoordigd met 6046 wooneenheden:
BC Aquinohof
BC Berkenplein toren 5
BC Beukenhorst
BC Bickerseiland
BC Brandweerkazerne
BC Buys 3
BC Ceres
BC Complex 13
BC De Betonnen Silo
BC De groene Pieter
BC De Inktfabriek
BC De Punt
BC De Schelp
BC De Sfinx
BC Fiep
BC Frankendael
BC Haarlemmer Houttuinen 555-597
BC Entrepotwest I en II
BC Kattenburg
BC Kollhoff
BC Kralenbeek
BC LDC-complex
BC Loenermark 369
BC Mesdagstraat
BC Mikado
BC Niet met de deuren slaan
BC NZA 15-93
BC Oeverpad I
BC Oranje Nassaukazerne
BC RXL
BC Soroti
BC Het Holthuysenhofje
BC SWS 45-51
BC Spoorzicht
BC TasmanNovazembla
BC Uitermaas
BC van de Groene Flat
BC Woongroep De Lepel
BC Woongroep Ouderen Buitenveldert
BC Zomerdijkstraat
Huurdersplatform Diemen
Huurdersplatform Zandvoort

en 21 individuele huurders.

Inmiddels ondersteunen ook de huurdersorganisaties HYA (Ymere), Huurgenoot (Stadgenoot) en Bewonersraad Rochdale (Rochdale) dit initiatief.

Hieronder de brieven die zijn uitgestuurd:

De ontwikkelingen rond het corona virus volgden zich de afgelopen weken in hoog tempo op. Arcade maakt zich zorgen over de impact die dit heeft op de huurders en hun inkomen. Daarom heeft Arcade eind maart De Key in een brief verzocht om coulant en ruimhartig te zijn in het treffen van regelingen met huurders die met betalingsproblemen bij hen aankloppen.

De corona crisis treft naast kwetsbaren ook mensen die werkzaam zijn in sectoren die door de noodzakelijke maatregelen hard zijn getroffen. Dit heeft voor een aantal huurders direct effect op hun inkomen. Hierdoor kunnen zij (tijdelijk) in financiële problemen raken. Dat er in ieder geval niet wordt ontruimd vindt Arcade een verstandig besluit. We doen een beroep op De Key om ook iets doen voor huurders werkzaam in sectoren die op dit moment stil liggen.

De overheid heeft voor mensen met een inkomen op basis van een nul-urencontract, zzp-er of uitzendkracht een vangnet toegezegd. Dit laat even op zich wachten. Arcade heeft De Key opgeroepen om tot die tijd voor alle huurders van woningen en bedrijfsruimten die met deze tijdelijke inkomensval te maken hebben en de huur niet of gedeeltelijk niet kunnen opbrengen een ruimhartige regeling te treffen.

Oproep tot ruimhartige regelingen en extra inspanning

Gezondheid is op dit moment het allerbelangrijkste. De huidige ontwikkeling stelt een aantal mensen voor hogere kosten dan normaal. Als de huur door tijdelijke betalingsachterstand extra belast wordt, dan levert dat extra stress op. Arcade hoopt dat de regelingen die De Key met individuele huurders treft ruimhartig zijn en dat De Key zich extra inspant om huurders met betalingsproblemen bij te staan. Ook dat zij extra aandringt als huurders hulp weigeren.

De Key heeft aangegeven de medewerkers huurders die zich met betalingsproblemen melden geruststelt. Er is ook een werkgroep opgericht die met huurders die hun huur niet meer kunnen betalen in gesprek gaat. Samen met de huurder zoeken zijn naar een passende oplossing of afspraak.

Aflopen van tijdelijke contracten

Arcade heeft ook opgeroepen om tijdelijke contracten die de komende maanden aflopen te verlengen. Dat dan te doen tot drie maanden nadat de beperkende maatregelen zijn opgeheven. De Key heeft aangeven dat er de komende paar maanden geen tijdelijke contracten aflopen.

Huurders en gesprekken over maatwerkoplossing

Om meer inzicht te krijgen in de impact van de coronacrisis op de huurders heeft Arcade de volgende vragen aan De Key gesteld:

  • Hoeveel telefoontjes die gaan over de corona crisis en huurbetalingsproblemen zijn er vanaf 1 maart binnengekomen?
    • Dit heeft De Key niet bijgehouden.
  • Hoe verloopt het aannemen en afhandelen van deze meldingen en wat is de afhandeltermijn of doorlooptijd van de melding die u redelijk vindt?
    • De Key verwijst de huurder door of maakt een afspraak over een  betalingsregeling. Over de termijn en de doorlooptijd heeft Arcade geen antwoord gekregen.
  • Hoe verklaart u dat er een huurder is waarvoor De Key onbereikbaar is om dit te bespreken?
    • De Key heeft via social media contact gezocht, maar de huurder houdt dit af.
  • Hoeveel gesprekken zijn er sinds 1 maart over corona crisis en huurbetalingsproblemen door de werkgroep gevoerd?
    • Hierop heeft Arcade geen antwoord gekregen.
  • Hoeveel van deze gesprekken betreffen huurders van woningen? In hoeveel gevallen gaat het om bedrijfsruimten?
    • Hierop heeft Arcade geen antwoord gekregen.
  • Hoe vaak is er naar uw oordeel een maatwerkoplossing mogelijk? Hoe vaak is deze ook toegekend? Kunt u daarbij aangeven hoe vaak dat om huurders van woningen of huurders van bedrijfsruimten gaat?
    • Er zijn met 210 huurders van woningen en met 171 huurders van bedrijfsonroerendgoed betalingsafspraken gemaakt. Hoe vaak er een maatwerkoplossing mogelijk is heeft Arcade geen antwoord gekregen.
  • Waar bestaan die maatwerkoplossingen uit?
    • De Key maakt betalingsafspraken.
  • Hoe vaak is er naar uw oordeel geen maatwerkoplossing mogelijk? Graag horen we wat de afwegingen zijn.
    • Hierop heeft Arcade geen antwoord gekregen.
  • In een eerdere brief hebben wij verzocht om extra aan te dringen in geval huurders hulp weigeren. Hoe vaak is een maatwerkoplossing ondanks extra aandringen niet gelukt?
    • Hierop heeft Arcade geen antwoord gekregen.

Advies Huurverhoging 2020

Arcade heeft 22 januari 2020 het voorgenomen huuraanpassingsbeleid 2020 – 2023 van De Key ontvangen. Daar heeft Arcade heeft advies over uitgebracht. Hierbij een samenvatting van dat advies.

Aan de adviesaanvraag ging een werksessie vooraf. Daar zijn de leden van Arcade geïnformeerd over wat een huursystematiek is. Er is ook  aangegeven in welke richting het huuraanpassingsbeleid van De Key zich zou ontwikkelen. Dit is door de leden als erg informatief ervaren. Dat gaf inzicht in de materie en er was genoeg ruimte om vragen te stellen.

In dit advies beperkt Arcade zich tot de uitwerking van het huuraanpassingsbeleid voor Amsterdam en Diemen. Daar is via de prestatieafspraken voor 2020 een stijging van de huursom overeengekomen van inflatie plus 0,5% (totaal 3,1%). De daaropvolgende jaren zal dat onder voorbehoud van een NIBUD-onderzoek inflatie plus 1% zijn. Daarbij geeft De Key aan de maximale ruimte voor de huursomstijging te willen benutten. Om zo te kunnen investeren in onderhoud en woningverbetering.

Duur van het beleid

Uit de media heeft Arcade vernomen dat de verhuurdersheffing over 2020 gemiddeld met ongeveer 9% zal stijgen. Daarnaast betalen de corporaties Vennootschapsbelasting. Daarbij dit jaar voor het eerst ATAD (anti-tax avoidance directive). De ATAD is een Europese maatregel om belastingontwijking te compenseren. Arcade concludeert dat deze een belangrijke oorzaak zijn van de lastenverzwaringen van de woningcorporaties. We beschikken niet over de actuele cijfers van De Key. Daarom neemt Arcade aan dat deze stijging de opslagpercentages van de huursom overtreft.

De noodzaak voor de huurverhoging lijkt daarmee niet ingegeven om onderhoud en woningverbetering te realiseren. Het lijkt ingegeven om de belastingverhogingen te kunnen betalen. Inmiddels is gebleken dat een meerderheid in de Tweede Kamer van de verhuurdersheffing af wil. Gezien de onduidelijkheid over de toekomst van de verhuurdersheffing en mogelijk andere belastingen, adviseert Arcade negatief over een meerjarig huuraanpassingsbeleid. Daarom willen wij ons beperken tot de huurverhoging 2020.

De stijging van de huursom

De voorgestelde gemiddelde huurverhoging van inflatie plus 0,5% is vooral ingegeven om de verhoging van de belastingdruk te compenseren. Arcade is het er niet mee eens dat huishoudens met een laag of middeninkomen hier nu al jaar in jaar uit voor moeten opdraaien. Arcade adviseert daarom negatief over dit voorstel. De verhoogde belastingdruk moet in mindering worden gebracht op de stijging van de huursom.

In het huuraanpassingsvoorstel wordt de stijging van de huursom berekend over alle gereguleerde zelfstandige woonruimten. Huurders met een tijdelijk huurcontract krijgen nooit meer dan inflatie. Deze groep zal de komende jaren toenemen. Gevolg is dat een steeds kleinere groep huurders met een vast huurcontract de opslag op de inflatie moet opbrengen. Arcade adviseert negatief over dit voorstel. Zij is van mening dat de huren al relatief hoog zijn. De huurinkomsten moeten voldoende zijn om de doelstellingen uit de portefeuillestrategie te bekostigen.

De huursomstijging, zoals overeengekomen in de Amsterdamse Samenwerkingsafspraken, moet niet over het totaal van de huurovereenkomsten worden berekend. Deze berekening moet gaan over de huurovereenkomsten voor onbepaalde tijd (volgens opgave 17050). Dat resulteert gemiddeld in een lagere huurverhoging voor zittende huurders. Het zit de doelstellingen van het huuraanpassingsbeleid en de portefeuillestrategie niet in de weg.

Huurverhoging

Arcade adviseert positief over het voorstel om bepaalde huren af te grendelen op € 738,14. Het gaat om huren waar geen inkomensafhankelijke verhoging wordt gevraagd en door de huurverhoging boven de liberalisatiegrens stijgen. Er zijn ook huren die voorafgaande jaren boven die grens zijn uitgekomen waar in 2020 geen inkomensafhankelijke huurverhoging van toepassing is. Arcade stelt voor deze tot datzelfde niveau te verlagen.

De Key stelt voor huurders met een inkomen boven de EU-inkomensgrens van € 43.574 het maximale percentage van inkomensafhankelijke huurverhoging van 6,6% te geven. Hier adviseert Arcade adviseert negatief over. Arcade stelt voor om het maximale bedrag van verhoging op jaarbasis af te grendelen op maximaal € 400.

Voor de vrije sector wordt inflatie + 1% voorgesteld. Zowel de administratieve niet-Daeb tak als Lieven de Stad staan er financieel goed voor. Voor vrije sector woningen hoeft geen verhuurderheffing betaald te worden. Deze groep huurders betaalt al een relatief hoge (markt)prijs voor hun woning en hebben behoefte aan betaalbaarheid en financiële zekerheid. Arcade adviseert om de huurverhoging voor de vrije sector maximaal op inflatie te stellen.

Arcade adviseert positief over het voorstel om bij complexmatige aanpak in het kader van energieprestatie geen huurverhoging in rekening te brengen.

Duidelijke communicatie

Het streven naar duidelijkheid over de huurverhoging of verlaging vindt Arcade positief. Daarom zijn we blij met de toevoeging van het hoofdstuk communicatie. Daarin lezen we dat de huurverhogingsbrief een persoonlijke specificatie bevat. Arcade gaat er van uit dat ook objectieve criteria opgenomen worden die de huurverhoging of verlaging verklaren. Evenzo een verwijzing naar de webpagina van De Key met uitleg. Daarnaast de criteria op grond waarvan huurders in aanmerking komen voor huurverlaging.

De wijkkantoren zijn niet voor alle huurders makkelijk te bereiken. Deze zijn ook nog veelal in de ochtend een uur geopend. Ook heeft niet iedereen toegang tot het internet. Het zou ook mogelijk moeten zijn om deze informatie op papier toegestuurd te krijgen.

Tenslotte heeft Arcade ook verzocht om bovenop het Woonlastenakkoord het Sociaal huurakkoord uit te voeren. Daarbij gaat het om het toepassen van huurbevriezing. Dit kan volgens het Sociaal huurakkoord na een half jaar in geval van een inkomensval. Het Woonlastenakkoord heeft een termijn van drie jaar. Hiervoor zou aanmelden zou ook het gehele jaar mogelijk moeten zijn.

Huurders Lieven de Stad

Arcade heeft als laatste opgenomen dat de verdeling van de huurverhoging ook overgenomen wordt door Lieven de Stad BV. En dat dit ook geldt voor het huuraanpassingsbeleid. Daarmee is het advies ook een advies aan Lieven de Stad BV.

Samenvattend adviseert Arcade:

    1. het huuraanpassingsbeleid niet voor drie jaar vast te stellen, maar alleen voor 2020;
    2. de toename van de belastingdruk in mindering te brengen op de stijging van de huursom;
    3. de maximale huursomstijging alleen te berekenen over de huurovereenkomsten voor onbepaalde tijd en niet over het totaal;
    4. huren die voorafgaande jaren boven de liberalisatiegrens uitkwamen en waarop in 2020 geen inkomensafhankelijke huurverhoging van toepassing is te verlagen naar € 738,14;
    5. een inkomensafhankelijke huurverhoging van 6,6% door te voeren en het maximale bedrag op jaarbasis af te grendelen op € 400;
    6. de huurverhoging voor de vrije sector maximaal op inflatie te stellen;
    7. bij complexmatige aanpak in het kader van energieprestatie geen huurverhoging in rekening te brengen;
    8. op verzoek de uitleg over de huurverhoging ook schriftelijk naar huurders te verzenden;
    9. de bepaling uit het Sociaal Huurakkoord dat bij inkomensterugval de huur na 6 maanden kan worden bevroren gedurende het hele jaar mogelijk maken.

Hanneke van Gent woont ruim veertig jaar op de Westelijke Eilanden. Sindsdien huurt zij bij De Key. Door de jaren heen heeft zij veel zien veranderen in haar geboortestad, ten gunste én ook ten ongunste. Zo is ze geleidelijk meer verontrust geraakt door het huidige beleid van woonstichting De Key. Hanneke vindt dat De Key steeds meer afraakt van haar belangrijkste taak die de Woningwet nog steeds voorschrijft. Namelijk een goed beheer van sociale huurwoningen in het leefgebied van de stad Amsterdam.

Sociale huurwoningen worden in toenemende mate in de vrije sector vergeven. Dat gaat tegen steeds hogere huurprijzen. Woningen worden zelfs doorverkocht, zo stelt Hanneke. Het is echt verontrustend, vindt ze, dat het huidige beleid van De Key doorgevoerd gaat worden. ‘Tijdelijkheid’ is het belangrijkste speerpunt van hun beleid. Dat gaat over 2 tot 5 jaarcontracten voor (alleenstaande) jongeren die toch een aanzienlijke huur moeten ophoesten. Tegelijkertijd kan een oudere en/of gehandicapte zelfs een woning op de begane grond niet toegewezen krijgen. Laat staan aan andere woningzoekenden, zo stelt Hanneke. Ze noemt dat een UITHOLLING OVERDWARSbeleid.

Hanneke vindt dat zijzelf en ieder andere stadsgenoot de laatste jaren heeft zitten slapen. Toen een bewonerscommissie elders in de stad een succes boekte en een bewoner in haar eigen complex tegen problemen aanliep, realiseerde ze zich dat het tijd was voor actie. Het achterstallig onderhoud in haar complex moest ook worden aangepakt.

Starten met bewonerscommissie

Om de nieuwe bewonerscommissie daadwerkelijk leven in te blazen, benaderde Hanneke een klein groepje huurders uit haar complex. !WOON werd er bij betrokken. Deze organisatie adviseert en helpt bewoners bij allerlei aspecten van wonen. Tijdens de eerste vergadering (met ruim 20 aanwezige medebewoners) kwam naast het achterstallig onderhoud ook de energietransitie aan bod. Om meer mensen te kunnen bereiken werd er besloten bij alle huurders een enquête in de bus te doen. !WOON had daarvoor een concept enquête gemaakt.

Nadat de enquête bij alle huishoudens in de brievenbus was gedaan, werd al snel besloten om ook langs de deuren te gaan en bewoners persoonlijk te vragen naar hun ervaringen met het onderhoud van hun woning. Meer bewustzijn creëren stond daarbij centraal. Door goed naar huurders te luisteren en ook dóór te vragen, kwam er veel waardevolle informatie naar boven. Inmiddels was iets meer dan één derde van de huishoudens bereikt. Daarop besloot de bewonerscommissie een samenvatting van de resultaten te maken en die aan De Key aan te bieden. Uit de enquêtes en de face-to-face methode bleek onder andere dat huurders niet wisten voor welk onderhoud ze zelf verantwoordelijk zijn en welk deel aan onderhoud De Key dient op te lossen. Niet onbelangrijk waren er veel vragen of jarenlang gebruikte keukenblokken, toiletpotten en dergelijke niet door de Key vervangen moesten worden. Kortom er kwam iets in beweging.

Samen sterk

Na een rustige zomerperiode werd de draad eind augustus weer opgepakt. Bewonerscommissie 1013 besloot om zes andere bewonerscommissies te informeren over haar ervaringen met achterstallig onderhoud bij De Key. Arcade werd er ook bij gehaald. Harrie Houtbeckers, bestuurslid bij Arcade en contactpersoon voor bewonerscommissies, was ook aanwezig. BC 1013 heeft bij Harrie Houtbeckers aangegeven dat de dienstverlening van De Key beter moet.

Klachten in beeld

Illustratief naast een brief aan de Key heeft Hanneke samen met enkele actieve huurders met haar mobiel een filmpje gemaakt waarin het achterstallig onderhoud binnen hun complex in beeld gebracht werd. Samen met !Woon hebben ondertussen al enkele bewoners hun klachten over deze achterstalligheid in kaart gebracht en dit persoonlijk onder aandacht gebracht bij de Key. De Key heeft nu meer reden deze problemen op te lossen opdat anders een komende huurverhoging gegrond geweigerd kan worden.

Dit is een tip aan alle huurders van De Key. Laat je inspireren om problemen met achterstallig onderhoud bij De Key onder de aandacht te brengen. Daarom eindigen we dit artikel graag met deze heldere video.

Begin februari heeft de Geschillencommissie van De Key uitspraak gedaan in een zaak die was aangespannen door de Bewonerscommissie Mesdagstraat. Het gaat om een mooie massief grenen wenteltrap, die een woning in het complex Mesdagstraat verbond met de bijbehorende zolderkamer. De woning was vrij voor nieuwe verhuur. De Key heeft de trap verwijdert. De bewonerscommissie vindt dat De Key dat niet had mogen doen. De Key vindt van wel. De bewonerscommissie is teleurgesteld, want de geschillencommissie stelt De Key in het gelijk. Hierbij oordeelt de Geschillencommissie niet over de inhoud van het beleid maar kijkt zij naar de juiste toepassing ervan. Na nauwkeurig doorlezen van de uitspraak zijn hier zeker vraagtekens bij te plaatsen.

Bij de zitting is duidelijk aan de orde gekomen dat er over het beleid, betreffende zolderkamers, op zich ook een geschil bestaat tussen De Key en de bewonerscommissie. Volgens de bewonerscommissie is namelijk het beleid onrechtmatig en dus ook alle toepassingen die erop gebaseerd zijn. In de uitspraak gaat de Geschillencommissie hier onvoldoende op in. Slechts een suggestie om dit geschil over zolderkamers binnen een half jaar af te ronden. Blijft de vraag, waar kunnen huurders wel naar toe met klachten over in hun ogen onrechtmatig beleid? Had de Geschillencommissie dit moeten aangeven?

In de aanloop naar en tijdens de zitting hebben zowel De Key als de bewonerscommissie duidelijk aangegeven dat het geschil over het zolderkamerbeleid onverbrekelijk verbonden is met deze zaak van de wenteltrap. Ook de Geschillencommissie deelt dit standpunt. Het secretariaat heeft namelijk de laatste twee brieven over het zolderkamerbeleid toegevoegd. De rest vond het secretariaat niet nodig. Dat zou teveel papierwerk zijn. Mag dit eigenlijk wel, dit selectief en beperkt informeren? Het onthouden van voldoende achtergrond informatie is toch een vorm van manipulatie? Tijdens de zitting heeft de bewonerscommissie een stapeltje documenten over het zolderkamerbeleid aan het secretariaat gegeven. De leden vroegen om een brief die de bewonerscommissie heeft genoemd. Alleen deze brief zijn gekopieerd, de andere documenten niet. Niet nodig vond het secretariaat. Dit is toch ook een vorm van selecteren van informatie. Een uitspraak moet toch gebaseerd zijn op volledige informatie?

Daarnaast staan in de lijst van documenten en brieven in de uitspraak zes documenten vermeld die de bewonerscommissie niet kent, nooit heeft kunnen inzien. Plus nog twee documenten die de bewonerscommissie via de vertrokken huurders heeft gekregen. Kan dit zomaar? Bij de een goede rechtsgang moeten alle partijen toch volledig en juist geïnformeerd worden?

De Geschillencommissie noemt bij de overwegingen alleen de overgangsbepaling van het ZAV-reglement (Zelf Aangebrachte Voorzieningen). Volgens die bepaling vervallen alle oude rechten. Of dit zomaar kan? Of dit wettelijk toegestaan is? Alleen het oude ZAV-beleid vervalt toch? De toestemming voor de wenteltrap kan toch nooit vervallen verklaard worden?

Dat dit ZAV-beleid bedoeld is om verspilling tegen te gaan, dat woningverbeteringen gehandhaafd kunnen worden, wordt geheel buiten beschouwing gelaten. Dat er een verschil is tussen de versie van het ZAV waarover Arcade advies heeft gegeven en het nu gehanteerde reglement wordt ook genegeerd. Verjaard? Dat kan toch niet? Zowel Arcade als de bewonerscommissie hebben dit verschil bij De Key aangekaart, maar De Key heeft er nooit iets mee willen doen! Dan kan toch niet gesproken worden van verjaring?

De Key meldt dat de zolderkamer als berging staat geregistreed. De Geschillencommissie vertaalt dit zo: de huurders betalen voor berging en niet voor een kamer. Dit is volledig fout. Bij aanvang van de huur in 1984 was het een zolderkamer en dat is altijd zo gebleven. De Key heeft op grond van het (onrechtmatige) zolderkamerbeleid dit intern veranderd in berging, geheel buiten de huurders om. En dus is het formeel nog steeds een zolderkamer en hebben de huurders ook altijd voor betaald voor hun zolderkamer.

De Key meldt dat de beheerder heeft gemeld dat de wenteltrap ondeugdelijk is. Dit wordt overgenomen door de Geschillencommissie. Dat de bewonerscommissie meldt dat de wenteltrap prima in orde is wordt niet gemeld. Waarom niet? Eigenlijk zou het dus een 1-1 stand moeten zijn! Ook is de bewonerscommissie aanwezig geweest bij de eindinspectie en is de wenteltrap zelf op en af gelopen. Ook hebben de bewonerscommissie en de beheerder toen uitgebreid gesproken over de wenteltrap. Dat deze ondeugdelijk zou zijn is in het geheel niet ter sprake gekomen. Ook de vetrokken huurders, geconfronteerd met de ondeugdelijkheid, spreken dit tegen. Daarmee is de stand op 2-1 gekomen in het voordeel van deugdelijkheid.

En tot slot de belangrijkste overweging: de vertrokken huurders hebben ingestemd en getekend. Daar zijn de grootste vraagtekens bij te plaatsen. Want dit gaat geheel voorbij aan de manier waarop.

Bij de voorinspectie kregen de huurders een lijst voorgeschoteld met de te verwijderen zaken en eventuele te betalen kosten als De Key deze moet verwijderen. Zo ook de wenteltrap. Die moest weg. De Key kon geen toestemming vinden en het is niet brandveilig.

De huurders voelden zich onder druk gezet, maar zetten toch hun handtekening. Thuis in hun nieuwe woning gaan zij grasduinen in hun archief, vinden enig bewijs voor toestemming en maken bezwaar tegen het verwijderen van de wenteltrap. De Key honoreert dit bezwaar en deelt mee dat zij zelf de wenteltrap zullen verwijderen. Dit betekent toch dat de huurders hun toestemming voor verwijdering formeel hebben ingetrokken?

Bovendien is de handtekening min of meer onder druk afgedwongen. Zoiets is te vergelijken met agressieve colportage: “Als u hier uw handtekening zet dan krijgt u de krant een week gratis” en vervolgens zit men vast aan een jaarabonnement. Zo’n handtekening kan binnen een paar dagen herroepen worden, daarvoor bestaat jurisprudentie. Waarom zou dit hier niet kunnen gelden? Bovendien heeft De Key de huurders laten weten dat zij niet verplicht zijn om hun handtekening te zetten. Dat er in zo’n geval een geschil ontstaat dat valt onder het Burgerlijk Wetboek nr7, artikel 215/216 over het klusrecht. Dit had De Key formeel toch aan de huurders moeten vertellen?

Dat een handtekening niet altijd geldig is bleek ook uit de koolmonoxide-zaak waarbij een huurder in coma is geraakt en zijn hond overleden is. Van De Key kon hij een nieuwe ketel krijgen, wel moest hij dan een verklaring ondertekenen dat hij daarna geen juridische stappen zou ondernemen voor een schadeclaim. Toen er toch weer sprake was van koolmonoxide is deze huurder alsnog naar de rechter gestapt voor een schadevergoeding. De rechter wees dit toe. De handtekening vond de rechter van geen waarde, omdat deze min of meer afgedwongen was.

Een wijze les!

Al met al valt er uit deze zaak een wijze les te trekken: NIEMAND IS VERPLICHT OM EEN HANDTEKENING TE ZETTEN!  Laat je als huurder nooit onder druk zetten. Zo’n “verwijder-prijslijst” is niet meer dan een gemene truc van De Key. De Key wil zich indekken. Als je eenmaal hebt getekent, en er is niet tijdig op teruggekomen, dan sta je als huurder zwak bij een eventuele rechtszitting Dan zit je er mogelijk aan vast. Als je niet tekent dan moet De Key naar de rechter stappen. Dan geldt het klusrecht uit het Wetboek. Daarin staat onder andere dat verbeteringen aan de woning van blijvende aard kunnen zijn. En dat huurders daarvoor zelfs vergoeding kunnen krijgen. Daarover zal een rechter moeten oordelen.

Daarnaast is het eigenlijk onzin om voor de totale lijst in z’n geheel te tekenen. Over alles zou apart onderhandeld kunnen worden. Kortom De Key is verkeerd bezig. Dus is deze wijze les belangrijk genoeg voor alle bewonerscommissies om hier aandacht aan te besteden in hun eigen nieuwsbrief voor hun huurders. Geef dit dus door aan iedereen!

Koers wel!?!

Ondertussen krijgen kopers in het complex Mesdagstraat zondermeer een vergunning van de gemeente om een binnentrap aan te brengen. En sinds kort ook voor nog een extra trap vanuit de zolderkamer naar de ruimte boven beide zolderkamers, die zij dan kunnen inrichten als een extra kamer. Zo’n toestemming geeft aan dat binnentrappen voldoen aan het bouwbesluit en dat er niets mis is met de brandveiligheid. Uiteraard moeten zij die ruimte eerst nog aankopen. In feite discriminatie van huurders!

Het zal u niet ontgaan zijn, Nederland is dagelijks in de weer met coronavirus. Dit laat ook Arcade niet onberoerd. Daarom is het secretariaat van Arcade tot 6 april beperkt bereikbaar. Wij willen u verzoeken om vooral per e-mail met ons contact op te nemen. Dat kan via info@hvarcade.nl.

We blijven ons inspannen om de gevolgen van de huurders van De Key en Lieven de Stad waar mogelijk te beperken.
Informatie over de aanpassingen van de dienstverlening van De Key kunt u vinden op de website van de Key.
Lieven de Stad is voor vragen goed bereikbaar via een vragenformulier op website van Lieven de Stad.

Arcade spreekt de wens uit dat eenieder ongeschonden door deze periode heen komt.

De Gemeente Amsterdam en de woningcorporaties hebben afspraken over een passende huur voor mensen met een langdurig laag inkomen. Hebt u minimaal drie jaar een laag inkomen en huurt u van een woningcorporatie met een in verhouding hoge huur? U kunt misschien minder huur betalen in 2020. De gemeente controleert of u voldoet aan de voorwaarde laag inkomen en weinig vermogen. Uw woningcorporatie bepaalt en regelt de aanpassing van de huur.

Denkt u recht te hebben op de regeling? Mogelijk kreeg u hierover al een brief met het aanvraagformulier. Zo niet, vraag dit dan voor 2 maart bij de gemeente aan. Het formulier moet op 6 maart bij de gemeente binnen zijn.

Kijk hier op de speciale pagina bij de Gemeente Amsterdam voor meer informatie en om het aanvraagformulier te downloaden.

In 2016 kreeg De Key toestemming van de toezichthouder Autoriteit Woningcorporaties (namens de minister) voor het wijzigen van haar statuten. Huurdersvereniging Arcade is pas achteraf over deze wijziging geïnformeerd. De Key heeft toen in de statuten opgenomen dat zij zich in de bedrijfsvoering voortaan richt op zogenaamde starters. Dit zijn jonge mensen tot 28 jaar die met voorrang een sociale huurwoning krijgen aangeboden op basis van een tijdelijk huurcontract van maximaal 5 jaar. Huurdersvereniging Arcade is van mening dat huurders de primair belanghebbenden zijn en moeten blijven.

Voor zittende huurders heeft de wijziging van de statuten van De Key verstrekkende gevolgen. De Key gaat bijvoorbeeld complexen en woningen verkopen die minder geschikt zijn voor de huisvesting van jongeren. Daarnaast zorgt de toename van tijdelijke contracten voor een afname van bewonersparticipatie en worden de sociale cohesie en het burencontact ermee onder druk gezet.

Rechtszaak van Arcade

Arcade spande om deze reden vorig jaar, namens de zittende huurders, een rechtszaak aan tegen de Autoriteit Woningcorporaties. De huurders vinden namelijk dat de Autoriteit Woningcorporaties nooit toestemming had mogen geven voor de statutenwijziging. En helemaal niet zonder hun goedkeuring. De rechter gaf de huurders echter geen gelijk. Daarom gaan de huurders nu in hoger beroep.

In hoger beroep

In een aanstaand hoger beroep pleit Arcade er nogmaals voor dat het goedkeuringsbesluit van de Autoriteit Woningcorporaties vernietigd dient te worden omdat de statutenwijziging van De Key in strijd is met (het doel van) wet- en regelgeving. Het toenmalige besluit is onzorgvuldig voorbereid en er is geen rekening gehouden met de bezwaren van zittende huurders, Arcade en de gemeente Amsterdam. Lees hier de gronden die zijn ingediend ten behoeve van het hoger beroep wat Arcade heeft ingediend bij de Raad van State.

Onrechtvaardigheid in het sociale huursegment

De statutenwijziging is een kwalijke zaak. De focus van De Key op huisvesten van jonge mensen zorgt bijvoorbeeld voor tweedeling op de woningmarkt en is met name onrechtvaardig voor woningzoekenden ouder dan 28 jaar. Ook zij hebben recht op een betaalbare huurwoning. Daarnaast vinden de huurders dat ook starters recht zouden moeten hebben op een huurcontract voor onbepaalde tijd. Er is anders sprake van een verschil tussen sociale huurders met een flex contract en een vast contract. In Amsterdam is de crisis op de woningmarkt sterk voelbaar. Daarom vinden de huurders dat in Amsterdam sociale huurders niet zo maar na 5 jaar op straat mogen worden gezet. Ze kunnen nooit op tijd een andere betaalbare woning vinden. De gemiddelde wachttijd is circa 16 jaar. Bovendien is er door De Key geen beleid ontwikkeld om de verandering van de huurderssamenstelling die deze statutenwijzing met zich mee brengt concreet vorm te geven.

De zaak komt 20 april 2021 voor bij de Raad van State.

Arcade is in de gelegenheid gesteld om advies uit brengen over de voorgenomen beleidsaanpassingen rond het thema “Basiskwaliteit reparatie en mutatie”.

Reparatie en mutatie ziet Arcade als het uithangbord en visitekaartje van de kwaliteit van de dienstverlening van De Key. We nemen dit onderwerp dan ook zeer serieus. Daarom heeft Arcade samen met huurders uit Zandvoort, Diemen en Amsterdam deelgenomen aan een workshop. Deze workshop is georganiseerd door De Key. Op basis daarvan is een voor-advies opgesteld. Daarna hebben is er nog grondig meegedacht over het definitieve advies.

  • In de uitwerking ontbreekt nog wel een belangrijke doelgroep, de huurder. De vertrekkende en toekomstige huurder moeten ook weten aan welke eisen en normen alles in de woning moet voldoen.
  • Omdat een externe partij een webtool ontwikkelt wil Arcade graag weten wat de organisatorische voorwaarden en afspraken zijn. Ook wil Arcade inzicht in de kosten van dit bureau op de begroting.
  • Er moet inderdaad beschreven worden hoe de reparatie bijdraagt aan de veiligheid, gezondheid en het comfort van de huurders. Deze zijn nog zeer algemeen. Arcade geeft daar dan ook een nadere concrete invulling aan in de bijlage.
  • Arcade wil nog wel weten hoe De Key omgaat met veranderende woonbehoeftes en gewoontes en of dit ook een uitgangspunt kan zijn.

Adviezen en vragen rond het proces van mutatie en reparatie

Betrek de nieuwe huurder en informeer deze over het mutatieproces.

Mutatie is bij uitstek de gelegenheid om achter gebreken in een woning te komen en preventief onderhoud te plegen. Daarover heeft de vertrekkende huurder veel informatie die goed te gebruiken is. Informatie over zaken die niet direct zichtbaar zijn: haperende elektra, ventilatie, reukjes, tocht, sleutelwerk etc. De aankomende huurder wil ook graag informatie en een woning van zo goed mogelijke kwaliteit.

  • voer altijd een voorinspectie en controle uit bij mutatie en doe die controle samen met de vertrekkende huurder.
  • neem met de vertrekkende huurder een vragenlijst door over de staat van de woning en vraag om adviezen ter verbetering/reparatie en of die misschien ook bij buren/anderen in het complex voorkomen: draagt bij aan signalering structurele problemen.
  • vraag de vertrekkende huurder naar ZAV-zaken en kijk samen wat behouden kan blijven als verbetering van de kwaliteit van de woning.
  • vraag de aankomende huurder naar wensen voor de woning en naar bereidheid tot aanvaarding ZAV voorzieningen van vertrekkende verhuurder.
  • zorg voor goede informatie bij de vertrekkende en aankomende huurder over reparatie/mutatie eisen, onderhoudscontract en prijzen, mogelijkheden voor ZAV, en de mogelijke kosten ervan bij opzeggen woning.

Stel Zelf Aangebrachte Voorzieningen (ZAV) beleid op

Mutatie confronteert huurder en verhuurder met de vraag: wat te doen met zelf aangebrachte woningverbeteringen? Dit lijkt de laatste jaren verandert. Bij verhuizing wordt de vertrekkende huurder namelijk verrast met de mededeling alles weer in oude staat te herstellen.

Breng het beleid zelfstandig aangebrachte voorzieningen op orde. Doe dit tegelijk met invoering van een nieuw kwaliteitsreparatie-mutatiebeleid. Hef met helder beleid de willekeur op en voorkom verspilling. Vertrekkende en komende huurder hebben meestal het beste met een woning voor. Zij zijn bereid te investeren in kwaliteitsverbetering als ze de ruimte krijgen.

Beoordeel voorzieningen op veiligheid zolang er geen nieuw ZAV beleid is. Als de vertrekkende huurder kan verklaren of aantonen dat de voorziening door vakmensen of op basis van NEN -eisen is verbeterd en de staat ervan niet erg achteruit is gegaan, behoud dan de verbeteringen. Verder een aantal voorzetten voor dat nieuwe beleid:

  • vraag aan de nieuwe huurder of deze bezwaar heeft tegen het laten staan van de verbeteringen.
  • laat de vertrekkende verhuurder gegevens overdragen over de achtergelaten verbeteringen.
  • vraag de vertrekkende huurder naar goede foto’s van de voorzieningen.

Dossiers op orde en regel afstemming

Houd goed bij wat gerepareerd is of wordt en of er vaker klachten zijn geweest. Meldingen lijken vaak te verdwijnen tot verbazing maar vooral ongenoegen van de huurders. Er lijkt geen grip te zijn op reparaties. Arcade krijgt regelmatig meldingen van huurders over een extern bedrijf dat meermalen zonder succes is langs geweest en waarover bij het servicepunt van De Key niets bekend is. Regel de afstemming tussen partijen die bij reparatie betrokken zijn en zorg voor goede dossiers.

Houd rekening met woonduur en levensduur

Houdt bij reparatie en mutatie rekening met beide aspecten, woonduur en levensduur. Hoe langer iets in gebruik is, hoe groter de kans op schade.

  • maak een lijst van materialen en geef aan wanneer deze aan vervanging toe zijn en confronteer huurders vervolgens niet met de kosten van volledige vervanging.
  • vraag bij lange woonduur bij een reparatieaanvraag meteen door of kijk of de woning ook anders gecontroleerd zou moeten worden.

Bespreek veranderende woonbehoeftes en gewoontes bij de moderne huurder en bijzondere groepen

In grote steden als Amsterdam (en omstreken) is het inmiddels zo dat de diversiteit aan verschillende bewoners zo groot is dat geen enkele groep meer in de meerderheid is. Bij mutatie heeft De Key de kans na te gaan wat de wensen van bijzondere groepen zijn en wat daarvan te realiseren is. Ga na wat bijzondere groepen aan wooneisen of verlangens hebben. Kijk of dat te realiseren is.

Doe een  elektra keuring en een ventilatie keuring

Het advies om bij mutatie altijd een elektra keuring te doen is overgenomen. Daar willen we een ventilatiekeuring aan toevoegen. Veiligheid, gezondheid, hygiëne en comfort zijn de basiseisen waar dit advies bij aansluit. Er wordt veel geklaagd over ventilatie, luchtjes, gebrekkige luchtkwaliteit als gevolg van een niet (goed) functionerende ventilatie. In de bespreking van het voor-advies van Arcade wordt vermeld dat extra bediening van de mechanische ventilatie niet is overgenomen, omdat het niet overal toepasbaar is en te duur (90 euro).

  • Pas extra bediening toe of breng mechanische ventilatie aan bij woningen waar snelle schimmelvorming plaatsvindt.
  • Neem bij klachten over stank en slechte afvoer structurele maatregelen ter verbetering.

Controleer op warmteverlies

In de toelichting op het vooradvies van Arcade wordt een standaardcontrole bij mutatie op warmteverlies afgewezen. Er wordt doorverwezen naar maatregelen i.v.m. de energietransitie of groot onderhoud. Arcade vindt daarom dat de standaardcontrole op rubbers, roosters en goede luchtafsluiting van ramen zeer nauwkeurig moet zijn. Neem daarom in de vragenlijst voor de vertrekkende huurder ook een vraag over warmteverlies op. Daarop kan een extra controle op warmteverlies plaatsvinden. Dat biedt de mogelijkheid dit serieus te onderzoeken.

Daarnaast zijn de volgende adviezen toegevoegd:

  • Kijk standaard naar de brandwerendheid van deuren en loop het hang en sluitwerk na op eisen brandveiligheid.
  • Informeer over de termijn die voor verborgen gebreken geldt.
  • Informeer juist over het onderhoudscontract en mutatie conform het eerdere advies van Arcade
  • Betrek bewonerscommissies structureel bij verbetering van het dagelijks proces van reparatie en mutatieonderhoud.
  • Verbeter de telefonische bereikbaarheid en de toegankelijkheid van de website

Advies over de omschakeling van koken op gas naar elektra

Arcade is blij met het voorstel om bij mutatie waar mogelijk meteen overschakelen op gasloos koken. Daarbij ook dat zittende huurders in staat worden gesteld om een aanvraag in te dienen en dat dit waar mogelijk wordt gerealiseerd. Dit voldoet aan een van de basiswensen van huurders rond de energietransitie.

We hebben er wel een aantal aanvullende vragen en adviezen bij:

  • De voorkeur van Arcade gaat nadrukkelijk uit naar inductie.
  • Neem extra maatregelen om elektrisch te koken mogelijk te maken. Leg een een nieuwe elektragroep aan die aan de eisen voldoet. Houdt dan rekening met de toekomstige ontwikkelingen richting all-elektrisch wonen. Daarvoor is 3-fasen 380 Volt van 40 Ampère nodig.
  • Als een complex aangepakt wordt voor groot onderhoud, voorbereid op de energietransitie en daar grootschalig elektrisch koken/inductie koken wordt geïnstalleerd, zijn kosten van de kookplaten voor De Key. Bied daarop huurders een pannenset aan. De Key kan dan met grootschalige inkoop grote kortingen bedingen. De extra kosten zijn marginaal op de totale projectkosten.
  • Organiseer een workshop elektrisch koken voor huurders bij grootschalige installatie van elektrische kookplaten. Besteed daar dan ook aandacht aan het goed onderhouden en schoonhouden van de kookplaat. Breng het thema veiligheid onder de aandacht. Als dit individueel gebeurt lijkt het verstandig om informatie over goed en slim gebruik van inductie mee te leveren of daarnaar te verwijzen.

Voor de zorgvuldigheid lijkt het ons goed dat De Key van de conclusies uit ons totale advies een nieuw beleidsvoornemen maakt. Daar wil Arcade nog een keer op reageren.